name

folgje ús

Facebook Twitter Google

 

Oersettingen fan Eppie Dam

Fan Les Murray, út: De planken kathedraal (2013)

 

image eppie dam oersettingen fan les murray

 

Eppie Dam - Fers2, nû. 5.20, 15 desimber 2019

Houthakker yn ’e middei

Noonday Axeman

 

 

Bylslach, echo en stilte. Middeistilte.

Twa myl hjirwei is it de tweintichste iuw:
auto’s op asfalt, kabelbôgen tusken boerepleatsen.
Hjir, mei de bile, kap ik my in paad troch it swijen.

Bylslach, echo en stilte. Ik hâld skoft, krij tabak,
rolje in sigret, slikje. Alles swijt.
Ik leun op ’e bile. In wolk fan rûkende blêden
hinget roerleas boppe my, oeral himeltrochboarre.

Hjir komt my alles yn ’t sin fan hûndert jier:
kersflam, swijende nacht, froast en kowebellen,
de stilte fan de sleperstsjillen foar altyd yn ’e earen,
en it earste reade fee dat útswaarmet oer de hichten

en myn betoerpake hjir mei syn earste soannen,
dy’t oant har âlderdom mei syn Skotse tongfal praten,
sûnder oait de heechlannen te sjen dy’t se besongen.
Hûndert jier. Ik stean en smook yn ’e stilte.

Hûndert jier rûgjen, spjalten, seagjen,
hûndert jier boskarbeiders, bast-ringers, stekmakkers
en froulju yn keukens, dy’t lûdroftige fornuzen stookten
jier út, jier yn, en âlde ferskes songen foar de bern,

hawwe dizze stilte inkeld minsklik makke en fertroud
net fierder as dêr’t de pleatsen de hichten beklimme,
en hoefolle hawwe yn dy tiid de grêven net opsocht
of binne flechte nei de stêden, gek fan dit swijen?

Dingen sprekke har net út. De kepen dy’t ik oan wjerssiden
fan myn reade gombeam útkapt ha, bliede harsjuwielen
en stoarje. En dalik, noch in pear bylslaggen,
sil de beam ûnrêstich wurde, trilje en syn kroan ferskikke,

him stadich foaroerbûgje, gong krije en kolossaal
deldroane en tusken de steande stammen lizzen bliuwe.
En dan, sa wit ik, mei it besef dat myn foarfaars ta drank
brocht, tsjustere lilkens en sprakeleazens, sil it stil wêze.

As de beam fallen is, komt deselde stilte werom
dy’t ús ferslacht en oanset, bedwelmet en oerweldiget,
dy’t foar guon in útdaging is, en foar oaren
hjir liket te wachtsjen op wat ûnfoarstelbers.

Bylslach, echo en stilte. Foarminsklike stilte.
In stien barst yn ’e hjitte. Troch de stille twigen stekt
in striel my yn ’e eagen. Ik wiskje de holle mei in bûsdoek
en kap djipper it swijen yn. Bylslach en echo.

Dêr prottelt de mânske mêst. De djippe kerven yn ’e stam
krite en gapje no, krieze en kreakje wannear’t it rûzjende
gewicht fan hege tûken omteart, begjint te skuorren
en te fallen, en it yninoar stoarten is ûntsachlik.

Twigen swypkje, blêden wolkje op en ferstowe. De wankele
stam glidet fan syn stobbe en leit him del neist syn skaad.
En dan neat mear. It swijen komt werom en ik kap
ien foar ien de tûken fan de romp.

Bylslach, echo en stilte. It sil iuwen duorje
foardat bulten minsken werklik thús binne yn dit lân,
en noch hawwe der altyd in pear west, yn elke generaasje,
in pear dy’t mei de oanwêzigens fan de stilte libje koene.

En guon, ik ha se kend, manlju mei brede hoedene hannen,
hiene ’t bestoarn, wiene se weihelle út dit minskeleaze lân.
Oaren wer seach ik yn ’e stêden dy’t jim boud hawwe
tsjin ’e stilte: yn ’e sûs en skruten sjokten se troch it lawaai

bij de spoarstasjons lâns, opsjend fan it ferkear
nei de reekbesleine hallen, dreamend fan reizen, fan út ’e trein
stappe op in halte yn it binnenlân, om it knisterjen fan
drûch gers werom te finen ûnder de foet, en de stilte fan beammen.

Bylslach, echo en stilte. Dreamende stilte.
Hoewol’t iksels my nei de stêden hastigje, sil ik hjir altyd
weromkomme om te rinnen, troch knibbelhege farens,
fier fuort fan dizze iuw fan metropoalen, om myn foarâlden

foar de geast te heljen, houthakkers, feehâlders, hynstebelearders,
no yn har grêf fan stilte, mei har burden en dreamen fersonken,
dy’t, ûnwillich of besiele, fertwiivle of o sa geduldich,
soks as in minsklike bres slein hawwe yn ’e stilte,

en mei har libben de rûge fûneminten fan leginden leine –
minsken moatte leginden hawwe, oars stjerre se oan frjemdens –
om op har tiid te stjerren, elk op syn eigen manier,
berêstend of tamtearre, út stilte wei nei gruttere stilte.

Bylslach, echo en bylslach. Middeistilte.
Hoewol’t ik de stêden bereizgje, dizze hichten de rêch ta kear
foar it petear en de pronk fan stêden, om moannen
en jierren oanien bij de tweintichste iuw te hearren,

sil de stêd my noait fêsthâlde kinne. Ik sil altyd
hjir weromkomme, mei de trein it lân yn, fierkjend,
my út it rút wei bûgjend om op fiere heuvelrêgen
de himel tusken de beammen te sjen en boppe it geraas
fan de rails de echo te hearren, en it swijen.

Ik lis de bile oer it skouder en gean op hûs oan troch de stilte.

 

 

 

 

image eppie dam oersettingen fan les murray

 

Eppie Dam - Fers2, nû. 6.1, 16 febrewaris 2020

Troch de houtseagersdoarpen

Driving Through Sawmill Towns

 

 

Yn it hege, koele lân,

delkaam út ’e wolken,
oer in wei dy’t dinet
nei in fiere fallei
rydsto, sûnder haast. Dyn foarrút splyt it wâld,
widzjend en fonkjend, en op iepen plakken,
sittend yn ’e hoksen, gearballe middeiskittering…
Dan wurdst se gewaar,
de houtseagersdoarpen, keale útbuorrens fan planken,
wa wit mei in winkel,
wa wit ek in brêge, fierderop
en sydlings in beekje
fol libbene kidelstiennen.


    2
De seagerijen hawwe in dak fan izer en gjin muorren:
do sjochst der yn ’t foarbijgean dwers trochhinne,
om linige silhûetten gewaar te wurden,

it swinken fan in liere,
wazich triljende seachblêden dy’t
troch in beamstam op in trolley glydzje,
oant de stam útinoar sakket
yn in waaier fan planken en latten.

De manlju sjogge asto foarbij komst:
asto steanbliuwst om it paad te freegjen,
draaie opslûpen jonges de holle ôf –
it is de âlderein dy’t
nei bûten komt yn blauwe flanellen
om dy mei dimmen lûd te wurd stean.

Njonken elke seagerij kringelt reek út in berchje
fan jiske en seachsel.


    3
Do glidest troch it doarp,
de spatbuorden wiet fan wolken.
De huzen drage de feranda’s út skouwens,
de hiele dei, yn har kalindere keukens,
lústerje froulju nei auto’s op ’e wei,
nei bern, ferdwaald yn ’e bush,
of in gjalp út ’e seagerij, in fuotstap –
der is neat te rêden.

De amper hearde radio sjongt
syn rideltsjes út Nashville.

Wa wit dat in húsfrou dy’t de stoepe stiet te feien,
of in plompe troude faam dy’t bij de wettertank
in sinken amer follet, har ynienen omdraait
en yn ferwûndering nei de bergen fierket,
oft dêr miskien in stêd is.


    4
De jûnen binne o sa stil. Rûnom,
oeral stiet it wâld.
Wannear’t de nacht falt, sjogge de huzen nei-inoar:
in dôvjend ljocht achter in rút hat hjir betsjutting.

Do joust gas troch it heechlân,
blinkst fel troch de doarpen
en ferdwynst yn it wâld, gleonread op fiere hichten.

Op simmerjûnen
sjonge de ierd-imerkes, en swije.
Yn it winterkâlde tsjuster
rûzje golfplaatdakken ûnder it eazjen,
ôffierpipen skjirje yn ’e wyn, stjalpend en klokjend.
Manlju sitte nei de tee
njonken de kachel wylst de froulju prate,
rolje in ôfbaarnde lúsjefers tusken de fingers
en tinke oan ’e takomst.