name

folgje ús

Facebook Twitter Google

 

Foaropwurd

Fers2 21 juny 2020

Us wrald docht in berop op us

om te harkjen, oerein te kommen en te ferbetterjen

 

 

image Fers2

 

 

Ja, wy sjogge de meast groteske konfesjes op de wite landing pages, mar tinke dat wy—Fers2!—it noch better dogge: “Wylst de nachtmerje geande wie hiene wy allang witte kinnen dat wy in gigantysk obstakel foarmen foar de minsklikens … de liken op ’e dyk hiene wy sels skoepen … want wy binne de wite skriuwers en genietsje withoefolle oare privileezjes yn dizze naasje fan stratifi­kaasje … jit wy stribje der beslist nei dat wy it diskoers fan ûngeli­kens, grûne op soks futyls as de kleur fan it fel, net reprodusearje … oars bliuwt 2/3 fan de stuollen leech … wy, op it poadium mei ús ynterne kontradiksjes: dy bringe ús allegearre skea ta … noch gefaarliker, ús gebearten en ús taal bin foarme troch ús posysje njonken god … ergo de jimmer wichtiger skiedsline fan rassiale machts- en ekonomyske barjêres … dêr’t wy de oar har eangst mei kondisjonearje, sadat de iisberch groeit fan har ymplisite memoarje … en wy mar grine oer it systematysk rassisme ôf te brekken dat ‘ek yn ús’ sit.”

 

 

urgint

Fers2 5 juny 2020

Swarte libbens dogge derta

 

 

image Fers2

 

 

 

 

Ynienen komt jo premier werom op in stânpunt dêr’t sân jier lang gjin beweging yn siet, nettsjinsteande sân oktobers-novimbers fol protest op ’e dyk, dat “Zwarte Piet nou eenmaal zwart is.”

Dat weromkommen kaam om ’t ús premier net sizze wol dat systematysk, ynstitúsjoneel rassisme yn Nederlân ek foarkomt. Dy wurden wol er net brûke sei er. It soe in grut part fan ’e Nederlanners mar ôfskrikke, want dy krije dan it gefoel dat se rassisten neamd wurde wylst se dat net binne. Aha. It giet de premier hielendal net om swarte minsken en de systematyske efterstelling, stereotypearring, ûnderdrukking en haat op grûn fan de kleur fan har fel. Nee, nei tsien dagen fan fûle protesten tsjin rassisme, troch hiel Amearika hinne en oeral op ’e wrâld, tinkt de premier dat syn húsriem rassisme efkes net opportún is—it gie om driigjend stimmeferlies. Hoe fiele jo jo no?

Mar it hat gjin sin om as jo oan ’e kant fan de swarte minsken stean, as wyt kultuerynstitút, te fertellen hoe’t jo jo fiele, seit de Hyperallergic: jo moatte wat dwaan. Swarte blokken op jo keunstwebside setten rêdt gjin swarte libbens. De earste njoggen dagen fan protesten nei de dea fan George Floyd hawwe al hûnderten ferwûnen brocht en teminsten 12 deaden, dêr’t de measte Afrikaansk-Amerikaansk fan binne. De moard op de swarte David McAtee op 1 juny yn Louisville is skokkend allyk oan dy op Taylor. En de protesten gean troch, ek al ha stêden de jûnsklok ynsteld en is de Amerikaanske plysje bewapene oant op ’e tosken.

Want middenyn de nacht fan 13 maart bruts de plysje fan Louis­ville, Kentucky mei in stoarmraam de went yn fan de Afrikaansk-Amerikaanske medyske helpferliener Breonna Taylor dy’t hjoed 27 wurde soe. Nei in koarte konfrontaasje sketten se ferskate kearen op har en rekken har teminsten acht kear. De plysje socht twa manlju dy’t se fertochten fan drugshannel yn in hûs dat in hiel ein fan Taylor harres ôflei, mar de rjochter hie ek in hússiking tekene foar de went fan Taylor, want jo witte mar nea. Op de jûn fan Memorial Day, moandei 25 maaie yn Minneapolis, Minnesota, tocht in winkel­betsjinner dat Floyd betelle hie mei in falsk briefke fan 20 dollar. In (wite) plysjeman drukte syn knibbel 8 minuten en 46 sekonden lang op Floyd syn nekke wylst Floyd mei hânboeien om op ’e dyk lei. De lêste trije minuten dêrfan is Floyd bewusteleas. De fideo dy’t in omstanner derfan makke gie dalik de wrâld oer. Lykas as de swarte Eric Garner yn 2014 dy’t yn ’e smoarklam fan in plysje fermoarde is, hie Floyd hieltyd sein hie “I cant’t breathe.”

Ferline jier hat de plysje yn de Feriene Steaten mear as tûzen minsken deade, seit de ûndersyksploech Mapping Police Violence. Swarte minsken binne oerfertsjintwurdige by dy deaden, mei 24 persint, wylst se mar 13 persint fan de populaasje útmeitsje. Fan 104 ûnbewapene swarte minsken dy’t de plysje deade yn 2015 is mar yn 13 gefallen ien of mear plysjemannen oanklage. Dy 13 saken resultearren yn mar 4 feroardielingen en gjinien wie feroardield ta mear as 4 jier finzenis. De rjochtsaak tsjin Floyd syn moardner, Derek Chauvin, is útsteld fan 1 juny oant moandei 8 juny, om de protesten yn Amearike net ekstra oan te wakkerjen. Ommers dat Chauvin net sitte sil foar moard leit foar de hân.

Sa wurket it deagewoan net. Earst, in moanne lyn erkende ús Belestingtsjinst, dus ús oerheid, dat er jierrenlang etnysk profilearre hat. Twad, ûndersyk fan Amnesty lit sjen dat ús plysje etnysk profilearjen deagewoan fynt, ek al bepaalde de Hege Ried yn 2018 noch dat etnysk profilearjen yn it ferkear net mei. Tred, yn Nederlân hat de Twadde Keamer yn 2019 stiltsjes in wet oannommen dy’t no by de Earste Keamer leit: dat plysjemannen by plysjegeweld in legere straf krije en net automatysk fertochte binne. De Ryks­resjersje publisearret gjin sifers oer minsken dy’t deagean troch bygelyks in nekklam, lykas de Arubaanske man Mitch Henriquez yn 2015, mar telt allinnich saken dêr’t fjoerwapens by brûkt binne. Tusken 2016 en ein 2019 giene 33 minsken dea troch door plysjehanneljen, trochinoar 8 it jier. Tusken jannewaris 2020 en juny 2020 binne al 8 minsken omkommen. It deadlik geweld nimt ta.

Dêrom is te sizzen dat Fers2 de Floyd-opstân en Black Lives Matter stipet gratuit. Wy moatte wat dwaan. Wat kinne wy dwaan?

  • Donearje. Sjoch ‘115 ways to donate in support of black lives and communities of color’, the Strategist.
  • As jo net donearje kinne, se hawwe in manier betocht dat minsken dy’t gjin jild stjoere kinne dochs Black Lives Matter finansjeel stypje kinne. ‘YouTubers are creating monetized videos for those who can’t donate to Black Lives Matter’, Poligon.
  • Lêze oer bagatellisearring en ‘blaming the victim’. ‘Revolution, not riots: Prospects for radical transformation in the Covid-19 era’, Counterpunch. It barren yn Amerika folget in bekende spriaal. De (wite) media & de (wite) macht reagearje neffens in fêst patroan, mei yn it foarste plak de skuld by it slachtoffer sels te lizzen—de krimineel Floyd hie de winkel falsk betelle, sûnder derby te melden dat er syn wurk ferlern hie troch de COVID-19-pandemy—en fansels de ‘black-on-black’-geweldsmyte fan systematysk plysjerassisme. Dat de earmoed as gefolch fan de pandemy in nij Amerikaansk fassisme bringe sil, is fan ferskate kanten foarsein.
  • Oproppe ta filmjen en op it ynternet posten fan plysjegeweld. Anounymous komt yn aksje. De ‘hacktivist’-ploech Anonymous docht wer mei en hat in fideo ferspraat mei in oprop oan de Minneapolis Police Department.
  • Aktivistyske keunst ferspriede en oproppe ta geweldleas ferset. ‘Black squares don’t save black lives’, Hyperallergic. Elkenien kin helpe, op alle firtuele en ‘reality’-manieren.
  • Organisearje solidariteitsprotesten. Dat makket wiswol ferskil: troch streaming oer it ynternet stean de troffen mienskippen yn Minneapolis en Louisville der net allinnich foar. It Black Lives Matter-protest tsjin rassisme en plysjegeweld wie op 3 juny al útwreide nei 18 lannen oer de hiele wrâld: it is it grutste boargerprotest ea. Hjir stiet in ynteraktive kaart mei de protesten.
  • Lêze oer rassisme yn Nederlân. Wit Huiswerk. In sammelside foar wite minsken dy’t mear witte wolle oer rassisme. Us West Yndyske Kompanjy brocht in ‘gouden’ ieu, in ryksmuseum fol keunstskatten en 550.000 oant 600.000 Afrikaanske minsken nei Brasilië, Noard-Amearika, de Karibben en Antillen en de slavemerk fan Kurasao. Nederlân wie ien fan de lêste lannen dy’t (swarte) slavernij ôfskafte.
  • Noch mear lêze. The Black Archives.

Wa’t foar Fers2 skriuwe wol oer swart ferset, Black Lives Matter en hoe’t ‘rioting & looting’ net is wat it neffens de mainstream media liket, alle kopij wolkom!